{"id":123,"date":"2022-12-16T02:35:20","date_gmt":"2022-12-15T22:35:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123"},"modified":"2022-12-16T02:35:22","modified_gmt":"2022-12-15T22:35:22","slug":"sahd%c9%99niz-m%c9%99rh%c9%99l%c9%99-2-ucun-insa-olunan-iki-platformadan-birinin-ust-tikilil%c9%99rinin-d%c9%99niz%c9%99-yolasalma-m%c9%99rasimi-olub-az%c9%99rbaycan-prezidenti-ilham","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123","title":{"rendered":"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib YEN\u0130L\u018fN\u0130B V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"\n<p>\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin &#8211; ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin iyunun 1-d\u0259 Bibiheyb\u0259td\u0259ki Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259ki \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259 sah\u0259sin\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub.&nbsp;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib.&nbsp;SOCAR-\u0131n prezidenti R\u00f6vn\u0259q Abdullayev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u0259vv\u0259lc\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verdil\u0259r.&nbsp;\u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d, \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d, TANAP v\u0259 TAP layih\u0259l\u0259rinin daxil oldu\u011fu C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji layih\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bu d\u0259hliz ilk d\u0259f\u0259 olaraq X\u0259z\u0259rd\u0259ki ehtiyatlar\u0131 birba\u015fa Avropan\u0131n qaz bazarlar\u0131 il\u0259 ba\u011flayacaq. Bu n\u0259h\u0259ng layih\u0259nin BP-nin operatorlu\u011fu il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n hiss\u0259l\u0259ri \u2013 \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259l\u0259ri tamamlanmaq \u00fczr\u0259dir v\u0259 ilk qaz\u0131n g\u0259l\u0259n il\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lan n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. Haz\u0131rda t\u0259chizat-t\u0259dar\u00fck, m\u00fch\u0259ndis-layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 v\u0259 tikinti i\u015fl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259, bu layih\u0259l\u0259rin 92 faizd\u0259n \u00e7ox hiss\u0259si tamamlan\u0131b, \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 13 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 olan iri m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 indiy\u0259d\u0259k i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 40 min yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131l\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 hesablanm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn ilkin geoloji qaz ehtiyat\u0131 t\u0259xmin\u0259n 1 trilyon kubmetrd\u0259n \u00e7oxdur. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 illik hasilat 10 milyard kubmetr qaz v\u0259 t\u0259xmin\u0259n g\u00fcnd\u0259 50 min barrel kondensat t\u0259\u015fkil edir. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00fczr\u0259 hasil olunan qaz Az\u0259rbaycana, G\u00fcrc\u00fcstana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259ql edilir. \u201cM\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259sas diqq\u0259t ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz v\u0259 g\u00fcnd\u0259 120 min barrel\u0259d\u0259k kondensat \u0259lav\u0259 etm\u0259kl\u0259 haz\u0131rda istismar olunan lay intervallar\u0131nda qalan ehtiyatlara y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ild\u0259 6 milyard kubmetr qaz T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, 10 milyard kubmetr qaz is\u0259 Avropa al\u0131c\u0131lar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq.&nbsp;\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, Albaniya, Bolqar\u0131stan v\u0259 \u0130taliyadak\u0131 milyonlarla istehlak\u00e7\u0131ya ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz n\u0259ql edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130lk qaz\u0131n n\u0259qli G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n il, Avropaya is\u0259 2020-ci ild\u0259 g\u00f6zl\u0259nilir. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 Hasilat\u0131n Pay B\u00f6lg\u00fcs\u00fc haqq\u0131nda Sazi\u015fin 2036-c\u0131 ild\u0259n 2048-ci il\u0259d\u0259k uzad\u0131lmas\u0131 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rin qatlar\u0131ndak\u0131 ehtiyatlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u00fcmk\u00fcn i\u015fl\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yol a\u00e7\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razil\u0259rind\u0259 boru k\u0259m\u0259ri mar\u015frutu boyunca \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259sinin tikinti i\u015fl\u0259ri qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. \u00dcmumilikd\u0259, tikinti i\u015fl\u0259rinin v\u0259 istismaraverm\u0259 s\u0131naqlar\u0131n\u0131n 89 faizi art\u0131q tamamlan\u0131b. Boru k\u0259m\u0259rinin hidro-s\u0131naq i\u015fl\u0259ri h\u0259m Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda davam edir.&nbsp;Onu da dey\u0259k ki, ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d platformalar\u0131n\u0131n tikintisi 100 faiz \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu tikilil\u0259rinin \u00fcmumi \u00e7\u0259kisi 29200 ton t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onlar 16500 boru qov\u015fa\u011f\u0131ndan, 881 kilometr kabel x\u0259ttind\u0259n ibar\u0259tdir. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131rma i\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 tamamlan\u0131b v\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib.&nbsp;Prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 m\u0259lumat verildi ki, d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nacaq ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat (YBTT) platformas\u0131n\u0131n \u00fcst modullar\u0131n\u0131n tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan qrafikd\u0259n tez yekunla\u015f\u0131b. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 tamamland\u0131qdan sonra STB-1 barj\u0131na y\u00fckl\u0259n\u0259r\u0259k d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nma\u011fa haz\u0131rl\u0131q m\u0259qs\u0259dil\u0259 bu il may\u0131n 8-d\u0259 tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sinin yanalma k\u00f6rp\u00fcs\u00fcnd\u0259ki y\u00fckl\u0259m\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131l\u0131b. Ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin vahid bir konstruksiya kimi da\u015f\u0131nmas\u0131, s\u00fcr\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259 \u00fcsulu il\u0259 dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fl\u0259ri diqq\u0259tl\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu i\u015fl\u0259rin 5 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 yekunla\u015fmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dcst tikilil\u0259r art\u0131q \u00f6z yerind\u0259 &#8211; suyun 94 metr d\u0259rinliyind\u0259 olan dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. \u00dcst tikilil\u0259rinin \u00e7\u0259kisi t\u0259xmin\u0259n 12400 ton t\u0259\u015fkil edir. Obyektin uzunlu\u011fu 100, eni is\u0259 60 metrdir. Bu konstruksiya 100 n\u0259f\u0259rlik ya\u015fay\u0131\u015f blokundan, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 60 MVt olan d\u00f6rd \u0259sas elektrik generatorundan ibar\u0259tdir. Platforman\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f blokunda i\u015f\u00e7il\u0259rin istirah\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn otaqlar, ofis otaqlar\u0131, idman zal\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Burada neft\u00e7il\u0259rin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u015f\u0259rait var.&nbsp;AMEK-Tekfen-Azfen konsorsiumu t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edil\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259ri Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259 yerli infrastrukturdan v\u0259 obyektl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 tikilib. Bu konstruksiyan\u0131n tikinti i\u015fl\u0259rin\u0259 5 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i c\u0259lb edilib. \u0130\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin t\u0259xmin\u0259n 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Birinci platforman\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131 n\u0259h\u0259ng \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259sinin u\u011furla, t\u0259hl\u00fck\u0259siz, b\u00fcdc\u0259d\u0259n xeyli az v\u0259sait x\u0259rcl\u0259m\u0259kl\u0259 v\u0259 qrafik\u0259 uy\u011fun ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir hadis\u0259dir. X\u0259z\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259n m\u00fcasir konstruksiyalardan biri olan bu \u00fcst tikilil\u0259r \u00e7ox y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 in\u015fa edilib.&nbsp;Prezident \u0130lham \u018fliyev platforma il\u0259 tan\u0131\u015f oldu.&nbsp;Bu g\u00fcn d\u00fcnyada bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259rin iqtisadi b\u00f6hran ya\u015fan\u0131r. \u00d6lk\u0259l\u0259rin g\u0259lirl\u0259ri azal\u0131r, iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Bel\u0259 bir vaxtda Az\u0259rbaycan qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r\u0259 imza at\u0131r. Bu, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n siyas\u0259tin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 bel\u0259 qlobal v\u0259 tarixi layih\u0259l\u0259ri icra etm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131na, xalq\u0131n sosial rifah hal\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si bir daha s\u00fcbut edir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 neftd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rin qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si, n\u0259tic\u0259d\u0259 iqtisadi potensial\u0131m\u0131z\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259si, dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi inki\u015faf\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, \u201cqara q\u0131z\u0131l\u201ddan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259rin insan kapital\u0131na \u00e7evrilm\u0259si Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi sosial-iqtisadi siyas\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.&nbsp;Sonra Prezident \u0130lham \u018fliyev layih\u0259nin i\u015f\u00e7i hey\u0259ti il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyevin&nbsp;<\/strong><strong>\u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Bu g\u00f6z\u0259l hadis\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 sizi t\u0259brik edir\u0259m. Bu g\u00fcn tarixd\u0259 qalacaq. \u00c7\u00fcnki biz bu g\u00fcn \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d platformas\u0131n\u0131n \u00fcst hiss\u0259l\u0259rini r\u0259smi qaydada a\u00e7\u0131q elan edirik. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular d\u0259niz\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259k v\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131nda qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Bu, b\u00f6y\u00fck tarixi hadis\u0259dir. \u00c7ox sevindirici hald\u0131r ki, bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular y\u00fcz faiz Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilibdir. Bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l, x\u00fcsusil\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 kontrakt imzalananda bunu t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k bel\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyildi.&nbsp;Onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 kontrakt 21 il bundan \u0259vv\u0259l iyun ay\u0131nda X\u0259z\u0259r neft v\u0259 qaz s\u0259rgisi zaman\u0131 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131q 21 ild\u0259n sonra biz bax, bu tarixi g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. B\u00fct\u00fcn bu qur\u011fular Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilib. M\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu qur\u011fular\u0131n in\u015fas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti &#8211; 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Y\u0259ni, bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u00f6z\u0259l kadr potensial\u0131 yeti\u015fib v\u0259 bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u00f6lk\u0259mizin enerji potensial\u0131n\u0131, iqtisadi potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki t\u0259kc\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 16 milyard kubmetr qaz, eyni zamanda, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r kondensat hasil edil\u0259c\u0259kdir. Hasil edil\u0259c\u0259k b\u00fct\u00fcn bu t\u0259bii resurslarla ba\u011fl\u0131 kontraktlar imzalan\u0131b, onlar\u0131n m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259ri var v\u0259 in\u015fa edil\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lacaq.&nbsp;\u0130cra olunan layih\u0259l\u0259rin h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi hadis\u0259dir &#8211; TANAP, TAP, C\u0259nub Qaz K\u0259m\u0259ri, \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si, bu platformalar\u0131n tikintisi, bu yax\u0131nlarda Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na yar\u0131mdalma qazma qur\u011fusunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131. Bir daha qeyd edir\u0259m ki, bunlar\u0131n h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi layih\u0259dir. Amma bunlara birlikd\u0259 baxanda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck potensial yaran\u0131bd\u0131r.&nbsp;Sonra \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 ingilis dilind\u0259 davam etdir\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dedi:<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>-Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 tarixi g\u00fcnd\u00fcr. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131ndan 21 il sonra indi biz tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. Bu g\u00fcn m\u0259n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131z, uzun ill\u0259rdir Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u015f\u0131 dostu olan BP-y\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. 1994-c\u00fc ild\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. H\u0259min vaxtdan biziml\u0259 birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaqda davam ed\u0259n bir \u00e7ox \u015firk\u0259tl\u0259r var. Siz\u0259 xat\u0131rlatmaq v\u0259 m\u0259lumat verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dem\u0259k ist\u0259rdim ki, h\u0259min vaxt Az\u0259rbaycan xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t konsorsiumla \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sini imzalad\u0131 v\u0259 BP sad\u0259c\u0259 olaraq onlardan biri idi. O, b\u00f6y\u00fck hiss\u0259y\u0259 malik idi v\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q var idi ki, bu g\u00fcn d\u0259 bu, m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 davam edir.<\/p>\n\n\n\n<p>BP il\u0259 x\u00fcsusi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r o vaxtdan h\u0259min \u015firk\u0259tin Az\u0259rbaycan\u0131n enerji bazar\u0131nda, qlobal enerji bazar\u0131nda f\u0259al oyun\u00e7u olmas\u0131 fakt\u0131na \u0259saslan\u0131r. O vaxtdan indiy\u0259d\u0259k t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa \u00e7evir\u0259n bir \u00e7ox ba\u015fqa m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. Onlardan biri \u201c\u015eahd\u0259niz\u201ddir. N\u00f6vb\u0259d\u0259 \u201cDayaz sular\u201d v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 var. Bu, t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricisidir. Biz BP-y\u0259 etimad g\u00f6st\u0259ririk. \u018fmin\u0259m ki, BP d\u0259 Az\u0259rbaycana etimad g\u00f6st\u0259rir. \u018fks halda onlar \u00f6lk\u0259miz\u0259 bu q\u0259d\u0259r \u00e7ox v\u0259sait yat\u0131rmazd\u0131lar. C\u0259nab Counzun d\u00fcn\u0259n v\u0259 bu g\u00fcn qeyd etdiyi kimi, BP-nin f\u0259aliyy\u0259t sferas\u0131nda Az\u0259rbaycan bir n\u00f6mr\u0259li investisiya m\u0259kan\u0131d\u0131r. Bu is\u0259 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirir. D\u00fcn\u0259n qeyd etdiyim kimi, haz\u0131rda onlar \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r. \u00dcmidvaram ki, bu, tezlikl\u0259 olacaq. Bundan \u0259lav\u0259, t\u0259kc\u0259 \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dd\u0259 bizim t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2050-ci il\u0259d\u0259k davam ed\u0259c\u0259k. \u018fmin\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201dd\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulandan daha \u00e7ox qaz istehsal edil\u0259c\u0259k. Biz \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131ra\u011f\u0131\u201d \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q, indi is\u0259 m\u0259n \u0259srl\u0259rin m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131ram.&nbsp;M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycana yat\u0131r\u0131lan investisiyalara v\u0259 u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131za, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131na v\u0259 bu nadir qur\u011funu tik\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 bir daha t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n beyn\u0259lxalq komanda \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, ev sahibi olan \u00f6lk\u0259 yerli \u015firk\u0259t SOCAR il\u0259 \u0259cn\u0259bi investorlar aras\u0131nda nadir \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchiti yarad\u0131r. Bir daha sizi t\u0259brik edir\u0259m. Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 siz\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131ram.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>X X X<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131n\u0131 bildir\u0259n d\u00fcym\u0259ni basd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonda xatir\u0259 \u015f\u0259kli \u00e7\u0259kdirildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin &#8211; ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin iyunun 1-d\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":78,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sas"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.12 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib YEN\u0130L\u018fN\u0130B V\u0130DEO - \u0130NK\u0130\u015eAF.AZ<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin - ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin iyunun 1-d\u0259 Bibiheyb\u0259td\u0259ki Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259ki \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259 sah\u0259sin\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub.\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib.\u00a0SOCAR-\u0131n prezidenti R\u00f6vn\u0259q Abdullayev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u0259vv\u0259lc\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verdil\u0259r.\u00a0\u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d, \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d, TANAP v\u0259 TAP layih\u0259l\u0259rinin daxil oldu\u011fu C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji layih\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bu d\u0259hliz ilk d\u0259f\u0259 olaraq X\u0259z\u0259rd\u0259ki ehtiyatlar\u0131 birba\u015fa Avropan\u0131n qaz bazarlar\u0131 il\u0259 ba\u011flayacaq. Bu n\u0259h\u0259ng layih\u0259nin BP-nin operatorlu\u011fu il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n hiss\u0259l\u0259ri \u2013 \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259l\u0259ri tamamlanmaq \u00fczr\u0259dir v\u0259 ilk qaz\u0131n g\u0259l\u0259n il\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lan n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. Haz\u0131rda t\u0259chizat-t\u0259dar\u00fck, m\u00fch\u0259ndis-layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 v\u0259 tikinti i\u015fl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259, bu layih\u0259l\u0259rin 92 faizd\u0259n \u00e7ox hiss\u0259si tamamlan\u0131b, \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 13 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 olan iri m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 indiy\u0259d\u0259k i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 40 min yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131l\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 hesablanm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn ilkin geoloji qaz ehtiyat\u0131 t\u0259xmin\u0259n 1 trilyon kubmetrd\u0259n \u00e7oxdur. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 illik hasilat 10 milyard kubmetr qaz v\u0259 t\u0259xmin\u0259n g\u00fcnd\u0259 50 min barrel kondensat t\u0259\u015fkil edir. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00fczr\u0259 hasil olunan qaz Az\u0259rbaycana, G\u00fcrc\u00fcstana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259ql edilir. \u201cM\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259sas diqq\u0259t ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz v\u0259 g\u00fcnd\u0259 120 min barrel\u0259d\u0259k kondensat \u0259lav\u0259 etm\u0259kl\u0259 haz\u0131rda istismar olunan lay intervallar\u0131nda qalan ehtiyatlara y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ild\u0259 6 milyard kubmetr qaz T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, 10 milyard kubmetr qaz is\u0259 Avropa al\u0131c\u0131lar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq.\u00a0\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, Albaniya, Bolqar\u0131stan v\u0259 \u0130taliyadak\u0131 milyonlarla istehlak\u00e7\u0131ya ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz n\u0259ql edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130lk qaz\u0131n n\u0259qli G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n il, Avropaya is\u0259 2020-ci ild\u0259 g\u00f6zl\u0259nilir. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 Hasilat\u0131n Pay B\u00f6lg\u00fcs\u00fc haqq\u0131nda Sazi\u015fin 2036-c\u0131 ild\u0259n 2048-ci il\u0259d\u0259k uzad\u0131lmas\u0131 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rin qatlar\u0131ndak\u0131 ehtiyatlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u00fcmk\u00fcn i\u015fl\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yol a\u00e7\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razil\u0259rind\u0259 boru k\u0259m\u0259ri mar\u015frutu boyunca \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259sinin tikinti i\u015fl\u0259ri qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. \u00dcmumilikd\u0259, tikinti i\u015fl\u0259rinin v\u0259 istismaraverm\u0259 s\u0131naqlar\u0131n\u0131n 89 faizi art\u0131q tamamlan\u0131b. Boru k\u0259m\u0259rinin hidro-s\u0131naq i\u015fl\u0259ri h\u0259m Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda davam edir.\u00a0Onu da dey\u0259k ki, ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d platformalar\u0131n\u0131n tikintisi 100 faiz \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu tikilil\u0259rinin \u00fcmumi \u00e7\u0259kisi 29200 ton t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onlar 16500 boru qov\u015fa\u011f\u0131ndan, 881 kilometr kabel x\u0259ttind\u0259n ibar\u0259tdir. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131rma i\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 tamamlan\u0131b v\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib.\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 m\u0259lumat verildi ki, d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nacaq ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat (YBTT) platformas\u0131n\u0131n \u00fcst modullar\u0131n\u0131n tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan qrafikd\u0259n tez yekunla\u015f\u0131b. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 tamamland\u0131qdan sonra STB-1 barj\u0131na y\u00fckl\u0259n\u0259r\u0259k d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nma\u011fa haz\u0131rl\u0131q m\u0259qs\u0259dil\u0259 bu il may\u0131n 8-d\u0259 tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sinin yanalma k\u00f6rp\u00fcs\u00fcnd\u0259ki y\u00fckl\u0259m\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131l\u0131b. Ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin vahid bir konstruksiya kimi da\u015f\u0131nmas\u0131, s\u00fcr\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259 \u00fcsulu il\u0259 dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fl\u0259ri diqq\u0259tl\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu i\u015fl\u0259rin 5 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 yekunla\u015fmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dcst tikilil\u0259r art\u0131q \u00f6z yerind\u0259 - suyun 94 metr d\u0259rinliyind\u0259 olan dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. \u00dcst tikilil\u0259rinin \u00e7\u0259kisi t\u0259xmin\u0259n 12400 ton t\u0259\u015fkil edir. Obyektin uzunlu\u011fu 100, eni is\u0259 60 metrdir. Bu konstruksiya 100 n\u0259f\u0259rlik ya\u015fay\u0131\u015f blokundan, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 60 MVt olan d\u00f6rd \u0259sas elektrik generatorundan ibar\u0259tdir. Platforman\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f blokunda i\u015f\u00e7il\u0259rin istirah\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn otaqlar, ofis otaqlar\u0131, idman zal\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Burada neft\u00e7il\u0259rin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u015f\u0259rait var.\u00a0AMEK-Tekfen-Azfen konsorsiumu t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edil\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259ri Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259 yerli infrastrukturdan v\u0259 obyektl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 tikilib. Bu konstruksiyan\u0131n tikinti i\u015fl\u0259rin\u0259 5 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i c\u0259lb edilib. \u0130\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin t\u0259xmin\u0259n 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Birinci platforman\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131 n\u0259h\u0259ng \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259sinin u\u011furla, t\u0259hl\u00fck\u0259siz, b\u00fcdc\u0259d\u0259n xeyli az v\u0259sait x\u0259rcl\u0259m\u0259kl\u0259 v\u0259 qrafik\u0259 uy\u011fun ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir hadis\u0259dir. X\u0259z\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259n m\u00fcasir konstruksiyalardan biri olan bu \u00fcst tikilil\u0259r \u00e7ox y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 in\u015fa edilib.\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyev platforma il\u0259 tan\u0131\u015f oldu.\u00a0Bu g\u00fcn d\u00fcnyada bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259rin iqtisadi b\u00f6hran ya\u015fan\u0131r. \u00d6lk\u0259l\u0259rin g\u0259lirl\u0259ri azal\u0131r, iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Bel\u0259 bir vaxtda Az\u0259rbaycan qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r\u0259 imza at\u0131r. Bu, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n siyas\u0259tin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 bel\u0259 qlobal v\u0259 tarixi layih\u0259l\u0259ri icra etm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131na, xalq\u0131n sosial rifah hal\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si bir daha s\u00fcbut edir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 neftd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rin qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si, n\u0259tic\u0259d\u0259 iqtisadi potensial\u0131m\u0131z\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259si, dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi inki\u015faf\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, \u201cqara q\u0131z\u0131l\u201ddan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259rin insan kapital\u0131na \u00e7evrilm\u0259si Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi sosial-iqtisadi siyas\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.\u00a0Sonra Prezident \u0130lham \u018fliyev layih\u0259nin i\u015f\u00e7i hey\u0259ti il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi.Prezident \u0130lham \u018fliyevin\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131- Bu g\u00f6z\u0259l hadis\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 sizi t\u0259brik edir\u0259m. Bu g\u00fcn tarixd\u0259 qalacaq. \u00c7\u00fcnki biz bu g\u00fcn \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d platformas\u0131n\u0131n \u00fcst hiss\u0259l\u0259rini r\u0259smi qaydada a\u00e7\u0131q elan edirik. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular d\u0259niz\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259k v\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131nda qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Bu, b\u00f6y\u00fck tarixi hadis\u0259dir. \u00c7ox sevindirici hald\u0131r ki, bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular y\u00fcz faiz Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilibdir. Bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l, x\u00fcsusil\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 kontrakt imzalananda bunu t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k bel\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyildi.\u00a0Onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 kontrakt 21 il bundan \u0259vv\u0259l iyun ay\u0131nda X\u0259z\u0259r neft v\u0259 qaz s\u0259rgisi zaman\u0131 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131q 21 ild\u0259n sonra biz bax, bu tarixi g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. B\u00fct\u00fcn bu qur\u011fular Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilib. M\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu qur\u011fular\u0131n in\u015fas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti - 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Y\u0259ni, bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u00f6z\u0259l kadr potensial\u0131 yeti\u015fib v\u0259 bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u00f6lk\u0259mizin enerji potensial\u0131n\u0131, iqtisadi potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki t\u0259kc\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 16 milyard kubmetr qaz, eyni zamanda, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r kondensat hasil edil\u0259c\u0259kdir. Hasil edil\u0259c\u0259k b\u00fct\u00fcn bu t\u0259bii resurslarla ba\u011fl\u0131 kontraktlar imzalan\u0131b, onlar\u0131n m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259ri var v\u0259 in\u015fa edil\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lacaq.\u00a0\u0130cra olunan layih\u0259l\u0259rin h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi hadis\u0259dir - TANAP, TAP, C\u0259nub Qaz K\u0259m\u0259ri, \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si, bu platformalar\u0131n tikintisi, bu yax\u0131nlarda Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na yar\u0131mdalma qazma qur\u011fusunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131. Bir daha qeyd edir\u0259m ki, bunlar\u0131n h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi layih\u0259dir. Amma bunlara birlikd\u0259 baxanda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck potensial yaran\u0131bd\u0131r.\u00a0Sonra \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 ingilis dilind\u0259 davam etdir\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dedi:-Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 tarixi g\u00fcnd\u00fcr. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131ndan 21 il sonra indi biz tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. Bu g\u00fcn m\u0259n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131z, uzun ill\u0259rdir Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u015f\u0131 dostu olan BP-y\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. 1994-c\u00fc ild\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. H\u0259min vaxtdan biziml\u0259 birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaqda davam ed\u0259n bir \u00e7ox \u015firk\u0259tl\u0259r var. Siz\u0259 xat\u0131rlatmaq v\u0259 m\u0259lumat verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dem\u0259k ist\u0259rdim ki, h\u0259min vaxt Az\u0259rbaycan xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t konsorsiumla \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sini imzalad\u0131 v\u0259 BP sad\u0259c\u0259 olaraq onlardan biri idi. O, b\u00f6y\u00fck hiss\u0259y\u0259 malik idi v\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q var idi ki, bu g\u00fcn d\u0259 bu, m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 davam edir.BP il\u0259 x\u00fcsusi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r o vaxtdan h\u0259min \u015firk\u0259tin Az\u0259rbaycan\u0131n enerji bazar\u0131nda, qlobal enerji bazar\u0131nda f\u0259al oyun\u00e7u olmas\u0131 fakt\u0131na \u0259saslan\u0131r. O vaxtdan indiy\u0259d\u0259k t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa \u00e7evir\u0259n bir \u00e7ox ba\u015fqa m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. Onlardan biri \u201c\u015eahd\u0259niz\u201ddir. N\u00f6vb\u0259d\u0259 \u201cDayaz sular\u201d v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 var. Bu, t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricisidir. Biz BP-y\u0259 etimad g\u00f6st\u0259ririk. \u018fmin\u0259m ki, BP d\u0259 Az\u0259rbaycana etimad g\u00f6st\u0259rir. \u018fks halda onlar \u00f6lk\u0259miz\u0259 bu q\u0259d\u0259r \u00e7ox v\u0259sait yat\u0131rmazd\u0131lar. C\u0259nab Counzun d\u00fcn\u0259n v\u0259 bu g\u00fcn qeyd etdiyi kimi, BP-nin f\u0259aliyy\u0259t sferas\u0131nda Az\u0259rbaycan bir n\u00f6mr\u0259li investisiya m\u0259kan\u0131d\u0131r. Bu is\u0259 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirir. D\u00fcn\u0259n qeyd etdiyim kimi, haz\u0131rda onlar \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r. \u00dcmidvaram ki, bu, tezlikl\u0259 olacaq. Bundan \u0259lav\u0259, t\u0259kc\u0259 \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dd\u0259 bizim t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2050-ci il\u0259d\u0259k davam ed\u0259c\u0259k. \u018fmin\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201dd\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulandan daha \u00e7ox qaz istehsal edil\u0259c\u0259k. Biz \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131ra\u011f\u0131\u201d \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q, indi is\u0259 m\u0259n \u0259srl\u0259rin m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131ram.\u00a0M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycana yat\u0131r\u0131lan investisiyalara v\u0259 u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131za, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131na v\u0259 bu nadir qur\u011funu tik\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 bir daha t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n beyn\u0259lxalq komanda \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, ev sahibi olan \u00f6lk\u0259 yerli \u015firk\u0259t SOCAR il\u0259 \u0259cn\u0259bi investorlar aras\u0131nda nadir \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchiti yarad\u0131r. Bir daha sizi t\u0259brik edir\u0259m. Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 siz\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131ram.X X XPrezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131n\u0131 bildir\u0259n d\u00fcym\u0259ni basd\u0131lar.Sonda xatir\u0259 \u015f\u0259kli \u00e7\u0259kdirildi.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib YEN\u0130L\u018fN\u0130B V\u0130DEO - \u0130NK\u0130\u015eAF.AZ\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin - ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin iyunun 1-d\u0259 Bibiheyb\u0259td\u0259ki Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259ki \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259 sah\u0259sin\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub.\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib.\u00a0SOCAR-\u0131n prezidenti R\u00f6vn\u0259q Abdullayev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u0259vv\u0259lc\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verdil\u0259r.\u00a0\u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d, \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d, TANAP v\u0259 TAP layih\u0259l\u0259rinin daxil oldu\u011fu C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji layih\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bu d\u0259hliz ilk d\u0259f\u0259 olaraq X\u0259z\u0259rd\u0259ki ehtiyatlar\u0131 birba\u015fa Avropan\u0131n qaz bazarlar\u0131 il\u0259 ba\u011flayacaq. Bu n\u0259h\u0259ng layih\u0259nin BP-nin operatorlu\u011fu il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n hiss\u0259l\u0259ri \u2013 \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259l\u0259ri tamamlanmaq \u00fczr\u0259dir v\u0259 ilk qaz\u0131n g\u0259l\u0259n il\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lan n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. Haz\u0131rda t\u0259chizat-t\u0259dar\u00fck, m\u00fch\u0259ndis-layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 v\u0259 tikinti i\u015fl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259, bu layih\u0259l\u0259rin 92 faizd\u0259n \u00e7ox hiss\u0259si tamamlan\u0131b, \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 13 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 olan iri m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 indiy\u0259d\u0259k i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 40 min yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131l\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 hesablanm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn ilkin geoloji qaz ehtiyat\u0131 t\u0259xmin\u0259n 1 trilyon kubmetrd\u0259n \u00e7oxdur. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 illik hasilat 10 milyard kubmetr qaz v\u0259 t\u0259xmin\u0259n g\u00fcnd\u0259 50 min barrel kondensat t\u0259\u015fkil edir. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00fczr\u0259 hasil olunan qaz Az\u0259rbaycana, G\u00fcrc\u00fcstana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259ql edilir. \u201cM\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259sas diqq\u0259t ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz v\u0259 g\u00fcnd\u0259 120 min barrel\u0259d\u0259k kondensat \u0259lav\u0259 etm\u0259kl\u0259 haz\u0131rda istismar olunan lay intervallar\u0131nda qalan ehtiyatlara y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ild\u0259 6 milyard kubmetr qaz T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, 10 milyard kubmetr qaz is\u0259 Avropa al\u0131c\u0131lar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq.\u00a0\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, Albaniya, Bolqar\u0131stan v\u0259 \u0130taliyadak\u0131 milyonlarla istehlak\u00e7\u0131ya ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz n\u0259ql edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130lk qaz\u0131n n\u0259qli G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n il, Avropaya is\u0259 2020-ci ild\u0259 g\u00f6zl\u0259nilir. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 Hasilat\u0131n Pay B\u00f6lg\u00fcs\u00fc haqq\u0131nda Sazi\u015fin 2036-c\u0131 ild\u0259n 2048-ci il\u0259d\u0259k uzad\u0131lmas\u0131 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rin qatlar\u0131ndak\u0131 ehtiyatlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u00fcmk\u00fcn i\u015fl\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yol a\u00e7\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razil\u0259rind\u0259 boru k\u0259m\u0259ri mar\u015frutu boyunca \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259sinin tikinti i\u015fl\u0259ri qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. \u00dcmumilikd\u0259, tikinti i\u015fl\u0259rinin v\u0259 istismaraverm\u0259 s\u0131naqlar\u0131n\u0131n 89 faizi art\u0131q tamamlan\u0131b. Boru k\u0259m\u0259rinin hidro-s\u0131naq i\u015fl\u0259ri h\u0259m Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda davam edir.\u00a0Onu da dey\u0259k ki, ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d platformalar\u0131n\u0131n tikintisi 100 faiz \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu tikilil\u0259rinin \u00fcmumi \u00e7\u0259kisi 29200 ton t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onlar 16500 boru qov\u015fa\u011f\u0131ndan, 881 kilometr kabel x\u0259ttind\u0259n ibar\u0259tdir. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131rma i\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 tamamlan\u0131b v\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib.\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 m\u0259lumat verildi ki, d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nacaq ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat (YBTT) platformas\u0131n\u0131n \u00fcst modullar\u0131n\u0131n tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan qrafikd\u0259n tez yekunla\u015f\u0131b. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 tamamland\u0131qdan sonra STB-1 barj\u0131na y\u00fckl\u0259n\u0259r\u0259k d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nma\u011fa haz\u0131rl\u0131q m\u0259qs\u0259dil\u0259 bu il may\u0131n 8-d\u0259 tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sinin yanalma k\u00f6rp\u00fcs\u00fcnd\u0259ki y\u00fckl\u0259m\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131l\u0131b. Ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin vahid bir konstruksiya kimi da\u015f\u0131nmas\u0131, s\u00fcr\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259 \u00fcsulu il\u0259 dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fl\u0259ri diqq\u0259tl\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu i\u015fl\u0259rin 5 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 yekunla\u015fmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dcst tikilil\u0259r art\u0131q \u00f6z yerind\u0259 - suyun 94 metr d\u0259rinliyind\u0259 olan dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. \u00dcst tikilil\u0259rinin \u00e7\u0259kisi t\u0259xmin\u0259n 12400 ton t\u0259\u015fkil edir. Obyektin uzunlu\u011fu 100, eni is\u0259 60 metrdir. Bu konstruksiya 100 n\u0259f\u0259rlik ya\u015fay\u0131\u015f blokundan, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 60 MVt olan d\u00f6rd \u0259sas elektrik generatorundan ibar\u0259tdir. Platforman\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f blokunda i\u015f\u00e7il\u0259rin istirah\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn otaqlar, ofis otaqlar\u0131, idman zal\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Burada neft\u00e7il\u0259rin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u015f\u0259rait var.\u00a0AMEK-Tekfen-Azfen konsorsiumu t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edil\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259ri Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259 yerli infrastrukturdan v\u0259 obyektl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 tikilib. Bu konstruksiyan\u0131n tikinti i\u015fl\u0259rin\u0259 5 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i c\u0259lb edilib. \u0130\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin t\u0259xmin\u0259n 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Birinci platforman\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131 n\u0259h\u0259ng \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259sinin u\u011furla, t\u0259hl\u00fck\u0259siz, b\u00fcdc\u0259d\u0259n xeyli az v\u0259sait x\u0259rcl\u0259m\u0259kl\u0259 v\u0259 qrafik\u0259 uy\u011fun ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir hadis\u0259dir. X\u0259z\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259n m\u00fcasir konstruksiyalardan biri olan bu \u00fcst tikilil\u0259r \u00e7ox y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 in\u015fa edilib.\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyev platforma il\u0259 tan\u0131\u015f oldu.\u00a0Bu g\u00fcn d\u00fcnyada bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259rin iqtisadi b\u00f6hran ya\u015fan\u0131r. \u00d6lk\u0259l\u0259rin g\u0259lirl\u0259ri azal\u0131r, iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Bel\u0259 bir vaxtda Az\u0259rbaycan qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r\u0259 imza at\u0131r. Bu, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n siyas\u0259tin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 bel\u0259 qlobal v\u0259 tarixi layih\u0259l\u0259ri icra etm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131na, xalq\u0131n sosial rifah hal\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si bir daha s\u00fcbut edir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 neftd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rin qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si, n\u0259tic\u0259d\u0259 iqtisadi potensial\u0131m\u0131z\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259si, dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi inki\u015faf\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, \u201cqara q\u0131z\u0131l\u201ddan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259rin insan kapital\u0131na \u00e7evrilm\u0259si Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi sosial-iqtisadi siyas\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.\u00a0Sonra Prezident \u0130lham \u018fliyev layih\u0259nin i\u015f\u00e7i hey\u0259ti il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi.Prezident \u0130lham \u018fliyevin\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131- Bu g\u00f6z\u0259l hadis\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 sizi t\u0259brik edir\u0259m. Bu g\u00fcn tarixd\u0259 qalacaq. \u00c7\u00fcnki biz bu g\u00fcn \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d platformas\u0131n\u0131n \u00fcst hiss\u0259l\u0259rini r\u0259smi qaydada a\u00e7\u0131q elan edirik. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular d\u0259niz\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259k v\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131nda qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Bu, b\u00f6y\u00fck tarixi hadis\u0259dir. \u00c7ox sevindirici hald\u0131r ki, bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular y\u00fcz faiz Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilibdir. Bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l, x\u00fcsusil\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 kontrakt imzalananda bunu t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k bel\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyildi.\u00a0Onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 kontrakt 21 il bundan \u0259vv\u0259l iyun ay\u0131nda X\u0259z\u0259r neft v\u0259 qaz s\u0259rgisi zaman\u0131 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131q 21 ild\u0259n sonra biz bax, bu tarixi g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. B\u00fct\u00fcn bu qur\u011fular Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilib. M\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu qur\u011fular\u0131n in\u015fas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti - 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Y\u0259ni, bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u00f6z\u0259l kadr potensial\u0131 yeti\u015fib v\u0259 bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u00f6lk\u0259mizin enerji potensial\u0131n\u0131, iqtisadi potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki t\u0259kc\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 16 milyard kubmetr qaz, eyni zamanda, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r kondensat hasil edil\u0259c\u0259kdir. Hasil edil\u0259c\u0259k b\u00fct\u00fcn bu t\u0259bii resurslarla ba\u011fl\u0131 kontraktlar imzalan\u0131b, onlar\u0131n m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259ri var v\u0259 in\u015fa edil\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lacaq.\u00a0\u0130cra olunan layih\u0259l\u0259rin h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi hadis\u0259dir - TANAP, TAP, C\u0259nub Qaz K\u0259m\u0259ri, \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si, bu platformalar\u0131n tikintisi, bu yax\u0131nlarda Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na yar\u0131mdalma qazma qur\u011fusunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131. Bir daha qeyd edir\u0259m ki, bunlar\u0131n h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi layih\u0259dir. Amma bunlara birlikd\u0259 baxanda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck potensial yaran\u0131bd\u0131r.\u00a0Sonra \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 ingilis dilind\u0259 davam etdir\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dedi:-Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 tarixi g\u00fcnd\u00fcr. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131ndan 21 il sonra indi biz tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. Bu g\u00fcn m\u0259n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131z, uzun ill\u0259rdir Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u015f\u0131 dostu olan BP-y\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. 1994-c\u00fc ild\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. H\u0259min vaxtdan biziml\u0259 birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaqda davam ed\u0259n bir \u00e7ox \u015firk\u0259tl\u0259r var. Siz\u0259 xat\u0131rlatmaq v\u0259 m\u0259lumat verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dem\u0259k ist\u0259rdim ki, h\u0259min vaxt Az\u0259rbaycan xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t konsorsiumla \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sini imzalad\u0131 v\u0259 BP sad\u0259c\u0259 olaraq onlardan biri idi. O, b\u00f6y\u00fck hiss\u0259y\u0259 malik idi v\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q var idi ki, bu g\u00fcn d\u0259 bu, m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 davam edir.BP il\u0259 x\u00fcsusi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r o vaxtdan h\u0259min \u015firk\u0259tin Az\u0259rbaycan\u0131n enerji bazar\u0131nda, qlobal enerji bazar\u0131nda f\u0259al oyun\u00e7u olmas\u0131 fakt\u0131na \u0259saslan\u0131r. O vaxtdan indiy\u0259d\u0259k t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa \u00e7evir\u0259n bir \u00e7ox ba\u015fqa m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. Onlardan biri \u201c\u015eahd\u0259niz\u201ddir. N\u00f6vb\u0259d\u0259 \u201cDayaz sular\u201d v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 var. Bu, t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricisidir. Biz BP-y\u0259 etimad g\u00f6st\u0259ririk. \u018fmin\u0259m ki, BP d\u0259 Az\u0259rbaycana etimad g\u00f6st\u0259rir. \u018fks halda onlar \u00f6lk\u0259miz\u0259 bu q\u0259d\u0259r \u00e7ox v\u0259sait yat\u0131rmazd\u0131lar. C\u0259nab Counzun d\u00fcn\u0259n v\u0259 bu g\u00fcn qeyd etdiyi kimi, BP-nin f\u0259aliyy\u0259t sferas\u0131nda Az\u0259rbaycan bir n\u00f6mr\u0259li investisiya m\u0259kan\u0131d\u0131r. Bu is\u0259 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirir. D\u00fcn\u0259n qeyd etdiyim kimi, haz\u0131rda onlar \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r. \u00dcmidvaram ki, bu, tezlikl\u0259 olacaq. Bundan \u0259lav\u0259, t\u0259kc\u0259 \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dd\u0259 bizim t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2050-ci il\u0259d\u0259k davam ed\u0259c\u0259k. \u018fmin\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201dd\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulandan daha \u00e7ox qaz istehsal edil\u0259c\u0259k. Biz \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131ra\u011f\u0131\u201d \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q, indi is\u0259 m\u0259n \u0259srl\u0259rin m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131ram.\u00a0M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycana yat\u0131r\u0131lan investisiyalara v\u0259 u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131za, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131na v\u0259 bu nadir qur\u011funu tik\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 bir daha t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n beyn\u0259lxalq komanda \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, ev sahibi olan \u00f6lk\u0259 yerli \u015firk\u0259t SOCAR il\u0259 \u0259cn\u0259bi investorlar aras\u0131nda nadir \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchiti yarad\u0131r. Bir daha sizi t\u0259brik edir\u0259m. Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 siz\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131ram.X X XPrezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131n\u0131 bildir\u0259n d\u00fcym\u0259ni basd\u0131lar.Sonda xatir\u0259 \u015f\u0259kli \u00e7\u0259kdirildi.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u0130NK\u0130\u015eAF.AZ\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-12-15T22:35:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-12-15T22:35:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.inkisaf.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/cropped-301902264_465108042297644_8649379506674523325_n-1.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"inkisaf\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"inkisaf\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123\"},\"author\":{\"name\":\"inkisaf\",\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/#\/schema\/person\/a6a0744002b1028007b9aa5065350a41\"},\"headline\":\"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib YEN\u0130L\u018fN\u0130B V\u0130DEO\",\"datePublished\":\"2022-12-15T22:35:20+00:00\",\"dateModified\":\"2022-12-15T22:35:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123\"},\"wordCount\":2443,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/#organization\"},\"articleSection\":[\"\u018fn son x\u0259b\u0259rl\u0259r\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123\",\"url\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123\",\"name\":\"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib YEN\u0130L\u018fN\u0130B V\u0130DEO - \u0130NK\u0130\u015eAF.AZ\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-12-15T22:35:20+00:00\",\"dateModified\":\"2022-12-15T22:35:22+00:00\",\"description\":\"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin - ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin iyunun 1-d\u0259 Bibiheyb\u0259td\u0259ki Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259ki \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259 sah\u0259sin\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub.\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib.\u00a0SOCAR-\u0131n prezidenti R\u00f6vn\u0259q Abdullayev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u0259vv\u0259lc\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verdil\u0259r.\u00a0\u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d, \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d, TANAP v\u0259 TAP layih\u0259l\u0259rinin daxil oldu\u011fu C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji layih\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bu d\u0259hliz ilk d\u0259f\u0259 olaraq X\u0259z\u0259rd\u0259ki ehtiyatlar\u0131 birba\u015fa Avropan\u0131n qaz bazarlar\u0131 il\u0259 ba\u011flayacaq. Bu n\u0259h\u0259ng layih\u0259nin BP-nin operatorlu\u011fu il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n hiss\u0259l\u0259ri \u2013 \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259l\u0259ri tamamlanmaq \u00fczr\u0259dir v\u0259 ilk qaz\u0131n g\u0259l\u0259n il\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lan n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. Haz\u0131rda t\u0259chizat-t\u0259dar\u00fck, m\u00fch\u0259ndis-layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 v\u0259 tikinti i\u015fl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259, bu layih\u0259l\u0259rin 92 faizd\u0259n \u00e7ox hiss\u0259si tamamlan\u0131b, \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 13 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 olan iri m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 indiy\u0259d\u0259k i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 40 min yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131l\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 hesablanm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn ilkin geoloji qaz ehtiyat\u0131 t\u0259xmin\u0259n 1 trilyon kubmetrd\u0259n \u00e7oxdur. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 illik hasilat 10 milyard kubmetr qaz v\u0259 t\u0259xmin\u0259n g\u00fcnd\u0259 50 min barrel kondensat t\u0259\u015fkil edir. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00fczr\u0259 hasil olunan qaz Az\u0259rbaycana, G\u00fcrc\u00fcstana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259ql edilir. \u201cM\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259sas diqq\u0259t ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz v\u0259 g\u00fcnd\u0259 120 min barrel\u0259d\u0259k kondensat \u0259lav\u0259 etm\u0259kl\u0259 haz\u0131rda istismar olunan lay intervallar\u0131nda qalan ehtiyatlara y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ild\u0259 6 milyard kubmetr qaz T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, 10 milyard kubmetr qaz is\u0259 Avropa al\u0131c\u0131lar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq.\u00a0\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, Albaniya, Bolqar\u0131stan v\u0259 \u0130taliyadak\u0131 milyonlarla istehlak\u00e7\u0131ya ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz n\u0259ql edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130lk qaz\u0131n n\u0259qli G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n il, Avropaya is\u0259 2020-ci ild\u0259 g\u00f6zl\u0259nilir. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 Hasilat\u0131n Pay B\u00f6lg\u00fcs\u00fc haqq\u0131nda Sazi\u015fin 2036-c\u0131 ild\u0259n 2048-ci il\u0259d\u0259k uzad\u0131lmas\u0131 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rin qatlar\u0131ndak\u0131 ehtiyatlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u00fcmk\u00fcn i\u015fl\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yol a\u00e7\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razil\u0259rind\u0259 boru k\u0259m\u0259ri mar\u015frutu boyunca \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259sinin tikinti i\u015fl\u0259ri qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. \u00dcmumilikd\u0259, tikinti i\u015fl\u0259rinin v\u0259 istismaraverm\u0259 s\u0131naqlar\u0131n\u0131n 89 faizi art\u0131q tamamlan\u0131b. Boru k\u0259m\u0259rinin hidro-s\u0131naq i\u015fl\u0259ri h\u0259m Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda davam edir.\u00a0Onu da dey\u0259k ki, ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d platformalar\u0131n\u0131n tikintisi 100 faiz \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu tikilil\u0259rinin \u00fcmumi \u00e7\u0259kisi 29200 ton t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onlar 16500 boru qov\u015fa\u011f\u0131ndan, 881 kilometr kabel x\u0259ttind\u0259n ibar\u0259tdir. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131rma i\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 tamamlan\u0131b v\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib.\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 m\u0259lumat verildi ki, d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nacaq ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat (YBTT) platformas\u0131n\u0131n \u00fcst modullar\u0131n\u0131n tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan qrafikd\u0259n tez yekunla\u015f\u0131b. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 tamamland\u0131qdan sonra STB-1 barj\u0131na y\u00fckl\u0259n\u0259r\u0259k d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nma\u011fa haz\u0131rl\u0131q m\u0259qs\u0259dil\u0259 bu il may\u0131n 8-d\u0259 tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sinin yanalma k\u00f6rp\u00fcs\u00fcnd\u0259ki y\u00fckl\u0259m\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131l\u0131b. Ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin vahid bir konstruksiya kimi da\u015f\u0131nmas\u0131, s\u00fcr\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259 \u00fcsulu il\u0259 dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fl\u0259ri diqq\u0259tl\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu i\u015fl\u0259rin 5 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 yekunla\u015fmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dcst tikilil\u0259r art\u0131q \u00f6z yerind\u0259 - suyun 94 metr d\u0259rinliyind\u0259 olan dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. \u00dcst tikilil\u0259rinin \u00e7\u0259kisi t\u0259xmin\u0259n 12400 ton t\u0259\u015fkil edir. Obyektin uzunlu\u011fu 100, eni is\u0259 60 metrdir. Bu konstruksiya 100 n\u0259f\u0259rlik ya\u015fay\u0131\u015f blokundan, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 60 MVt olan d\u00f6rd \u0259sas elektrik generatorundan ibar\u0259tdir. Platforman\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f blokunda i\u015f\u00e7il\u0259rin istirah\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn otaqlar, ofis otaqlar\u0131, idman zal\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Burada neft\u00e7il\u0259rin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u015f\u0259rait var.\u00a0AMEK-Tekfen-Azfen konsorsiumu t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edil\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259ri Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259 yerli infrastrukturdan v\u0259 obyektl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 tikilib. Bu konstruksiyan\u0131n tikinti i\u015fl\u0259rin\u0259 5 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i c\u0259lb edilib. \u0130\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin t\u0259xmin\u0259n 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Birinci platforman\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131 n\u0259h\u0259ng \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259sinin u\u011furla, t\u0259hl\u00fck\u0259siz, b\u00fcdc\u0259d\u0259n xeyli az v\u0259sait x\u0259rcl\u0259m\u0259kl\u0259 v\u0259 qrafik\u0259 uy\u011fun ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir hadis\u0259dir. X\u0259z\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259n m\u00fcasir konstruksiyalardan biri olan bu \u00fcst tikilil\u0259r \u00e7ox y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 in\u015fa edilib.\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyev platforma il\u0259 tan\u0131\u015f oldu.\u00a0Bu g\u00fcn d\u00fcnyada bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259rin iqtisadi b\u00f6hran ya\u015fan\u0131r. \u00d6lk\u0259l\u0259rin g\u0259lirl\u0259ri azal\u0131r, iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Bel\u0259 bir vaxtda Az\u0259rbaycan qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r\u0259 imza at\u0131r. Bu, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n siyas\u0259tin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 bel\u0259 qlobal v\u0259 tarixi layih\u0259l\u0259ri icra etm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131na, xalq\u0131n sosial rifah hal\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si bir daha s\u00fcbut edir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 neftd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rin qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si, n\u0259tic\u0259d\u0259 iqtisadi potensial\u0131m\u0131z\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259si, dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi inki\u015faf\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, \u201cqara q\u0131z\u0131l\u201ddan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259rin insan kapital\u0131na \u00e7evrilm\u0259si Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi sosial-iqtisadi siyas\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.\u00a0Sonra Prezident \u0130lham \u018fliyev layih\u0259nin i\u015f\u00e7i hey\u0259ti il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi.Prezident \u0130lham \u018fliyevin\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131- Bu g\u00f6z\u0259l hadis\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 sizi t\u0259brik edir\u0259m. Bu g\u00fcn tarixd\u0259 qalacaq. \u00c7\u00fcnki biz bu g\u00fcn \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d platformas\u0131n\u0131n \u00fcst hiss\u0259l\u0259rini r\u0259smi qaydada a\u00e7\u0131q elan edirik. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular d\u0259niz\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259k v\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131nda qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Bu, b\u00f6y\u00fck tarixi hadis\u0259dir. \u00c7ox sevindirici hald\u0131r ki, bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular y\u00fcz faiz Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilibdir. Bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l, x\u00fcsusil\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 kontrakt imzalananda bunu t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k bel\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyildi.\u00a0Onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 kontrakt 21 il bundan \u0259vv\u0259l iyun ay\u0131nda X\u0259z\u0259r neft v\u0259 qaz s\u0259rgisi zaman\u0131 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131q 21 ild\u0259n sonra biz bax, bu tarixi g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. B\u00fct\u00fcn bu qur\u011fular Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilib. M\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu qur\u011fular\u0131n in\u015fas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti - 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Y\u0259ni, bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u00f6z\u0259l kadr potensial\u0131 yeti\u015fib v\u0259 bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u00f6lk\u0259mizin enerji potensial\u0131n\u0131, iqtisadi potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki t\u0259kc\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 16 milyard kubmetr qaz, eyni zamanda, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r kondensat hasil edil\u0259c\u0259kdir. Hasil edil\u0259c\u0259k b\u00fct\u00fcn bu t\u0259bii resurslarla ba\u011fl\u0131 kontraktlar imzalan\u0131b, onlar\u0131n m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259ri var v\u0259 in\u015fa edil\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lacaq.\u00a0\u0130cra olunan layih\u0259l\u0259rin h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi hadis\u0259dir - TANAP, TAP, C\u0259nub Qaz K\u0259m\u0259ri, \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si, bu platformalar\u0131n tikintisi, bu yax\u0131nlarda Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na yar\u0131mdalma qazma qur\u011fusunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131. Bir daha qeyd edir\u0259m ki, bunlar\u0131n h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi layih\u0259dir. Amma bunlara birlikd\u0259 baxanda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck potensial yaran\u0131bd\u0131r.\u00a0Sonra \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 ingilis dilind\u0259 davam etdir\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dedi:-Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 tarixi g\u00fcnd\u00fcr. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131ndan 21 il sonra indi biz tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. Bu g\u00fcn m\u0259n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131z, uzun ill\u0259rdir Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u015f\u0131 dostu olan BP-y\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. 1994-c\u00fc ild\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. H\u0259min vaxtdan biziml\u0259 birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaqda davam ed\u0259n bir \u00e7ox \u015firk\u0259tl\u0259r var. Siz\u0259 xat\u0131rlatmaq v\u0259 m\u0259lumat verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dem\u0259k ist\u0259rdim ki, h\u0259min vaxt Az\u0259rbaycan xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t konsorsiumla \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sini imzalad\u0131 v\u0259 BP sad\u0259c\u0259 olaraq onlardan biri idi. O, b\u00f6y\u00fck hiss\u0259y\u0259 malik idi v\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q var idi ki, bu g\u00fcn d\u0259 bu, m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 davam edir.BP il\u0259 x\u00fcsusi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r o vaxtdan h\u0259min \u015firk\u0259tin Az\u0259rbaycan\u0131n enerji bazar\u0131nda, qlobal enerji bazar\u0131nda f\u0259al oyun\u00e7u olmas\u0131 fakt\u0131na \u0259saslan\u0131r. O vaxtdan indiy\u0259d\u0259k t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa \u00e7evir\u0259n bir \u00e7ox ba\u015fqa m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. Onlardan biri \u201c\u015eahd\u0259niz\u201ddir. N\u00f6vb\u0259d\u0259 \u201cDayaz sular\u201d v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 var. Bu, t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricisidir. Biz BP-y\u0259 etimad g\u00f6st\u0259ririk. \u018fmin\u0259m ki, BP d\u0259 Az\u0259rbaycana etimad g\u00f6st\u0259rir. \u018fks halda onlar \u00f6lk\u0259miz\u0259 bu q\u0259d\u0259r \u00e7ox v\u0259sait yat\u0131rmazd\u0131lar. C\u0259nab Counzun d\u00fcn\u0259n v\u0259 bu g\u00fcn qeyd etdiyi kimi, BP-nin f\u0259aliyy\u0259t sferas\u0131nda Az\u0259rbaycan bir n\u00f6mr\u0259li investisiya m\u0259kan\u0131d\u0131r. Bu is\u0259 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirir. D\u00fcn\u0259n qeyd etdiyim kimi, haz\u0131rda onlar \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r. \u00dcmidvaram ki, bu, tezlikl\u0259 olacaq. Bundan \u0259lav\u0259, t\u0259kc\u0259 \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dd\u0259 bizim t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2050-ci il\u0259d\u0259k davam ed\u0259c\u0259k. \u018fmin\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201dd\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulandan daha \u00e7ox qaz istehsal edil\u0259c\u0259k. Biz \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131ra\u011f\u0131\u201d \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q, indi is\u0259 m\u0259n \u0259srl\u0259rin m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131ram.\u00a0M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycana yat\u0131r\u0131lan investisiyalara v\u0259 u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131za, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131na v\u0259 bu nadir qur\u011funu tik\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 bir daha t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n beyn\u0259lxalq komanda \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, ev sahibi olan \u00f6lk\u0259 yerli \u015firk\u0259t SOCAR il\u0259 \u0259cn\u0259bi investorlar aras\u0131nda nadir \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchiti yarad\u0131r. Bir daha sizi t\u0259brik edir\u0259m. Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 siz\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131ram.X X XPrezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131n\u0131 bildir\u0259n d\u00fcym\u0259ni basd\u0131lar.Sonda xatir\u0259 \u015f\u0259kli \u00e7\u0259kdirildi.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib YEN\u0130L\u018fN\u0130B V\u0130DEO\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/\",\"name\":\"\u0130NK\u0130\u015eAF.AZ\",\"description\":\"\u00d6LK\u018fM\u0130Z\u0130N \u0130NK\u0130\u015eAFI \u00dc\u00c7\u00dcN B\u0130RL\u0130KD\u018f V\u018fT\u018fN\u018f X\u0130DM\u018fT ED\u018fK !\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/#organization\",\"name\":\"\u0130NK\u0130\u015eAF.AZ\",\"url\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/cropped-301902264_465108042297644_8649379506674523325_n-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/cropped-301902264_465108042297644_8649379506674523325_n-1.png\",\"width\":200,\"height\":200,\"caption\":\"\u0130NK\u0130\u015eAF.AZ\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/#\/schema\/person\/a6a0744002b1028007b9aa5065350a41\",\"name\":\"inkisaf\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7dcb0cd247aa94896e665c337696a7be18d387a78d6d55b4854b7ff7d5925042?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7dcb0cd247aa94896e665c337696a7be18d387a78d6d55b4854b7ff7d5925042?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"inkisaf\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.inkisaf.az\"],\"url\":\"https:\/\/www.inkisaf.az\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib YEN\u0130L\u018fN\u0130B V\u0130DEO - \u0130NK\u0130\u015eAF.AZ","description":"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin - ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin iyunun 1-d\u0259 Bibiheyb\u0259td\u0259ki Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259ki \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259 sah\u0259sin\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub.\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib.\u00a0SOCAR-\u0131n prezidenti R\u00f6vn\u0259q Abdullayev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u0259vv\u0259lc\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verdil\u0259r.\u00a0\u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d, \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d, TANAP v\u0259 TAP layih\u0259l\u0259rinin daxil oldu\u011fu C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji layih\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bu d\u0259hliz ilk d\u0259f\u0259 olaraq X\u0259z\u0259rd\u0259ki ehtiyatlar\u0131 birba\u015fa Avropan\u0131n qaz bazarlar\u0131 il\u0259 ba\u011flayacaq. Bu n\u0259h\u0259ng layih\u0259nin BP-nin operatorlu\u011fu il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n hiss\u0259l\u0259ri \u2013 \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259l\u0259ri tamamlanmaq \u00fczr\u0259dir v\u0259 ilk qaz\u0131n g\u0259l\u0259n il\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lan n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. Haz\u0131rda t\u0259chizat-t\u0259dar\u00fck, m\u00fch\u0259ndis-layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 v\u0259 tikinti i\u015fl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259, bu layih\u0259l\u0259rin 92 faizd\u0259n \u00e7ox hiss\u0259si tamamlan\u0131b, \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 13 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 olan iri m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 indiy\u0259d\u0259k i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 40 min yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131l\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 hesablanm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn ilkin geoloji qaz ehtiyat\u0131 t\u0259xmin\u0259n 1 trilyon kubmetrd\u0259n \u00e7oxdur. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 illik hasilat 10 milyard kubmetr qaz v\u0259 t\u0259xmin\u0259n g\u00fcnd\u0259 50 min barrel kondensat t\u0259\u015fkil edir. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00fczr\u0259 hasil olunan qaz Az\u0259rbaycana, G\u00fcrc\u00fcstana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259ql edilir. \u201cM\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259sas diqq\u0259t ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz v\u0259 g\u00fcnd\u0259 120 min barrel\u0259d\u0259k kondensat \u0259lav\u0259 etm\u0259kl\u0259 haz\u0131rda istismar olunan lay intervallar\u0131nda qalan ehtiyatlara y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ild\u0259 6 milyard kubmetr qaz T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, 10 milyard kubmetr qaz is\u0259 Avropa al\u0131c\u0131lar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq.\u00a0\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, Albaniya, Bolqar\u0131stan v\u0259 \u0130taliyadak\u0131 milyonlarla istehlak\u00e7\u0131ya ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz n\u0259ql edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130lk qaz\u0131n n\u0259qli G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n il, Avropaya is\u0259 2020-ci ild\u0259 g\u00f6zl\u0259nilir. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 Hasilat\u0131n Pay B\u00f6lg\u00fcs\u00fc haqq\u0131nda Sazi\u015fin 2036-c\u0131 ild\u0259n 2048-ci il\u0259d\u0259k uzad\u0131lmas\u0131 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rin qatlar\u0131ndak\u0131 ehtiyatlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u00fcmk\u00fcn i\u015fl\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yol a\u00e7\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razil\u0259rind\u0259 boru k\u0259m\u0259ri mar\u015frutu boyunca \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259sinin tikinti i\u015fl\u0259ri qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. \u00dcmumilikd\u0259, tikinti i\u015fl\u0259rinin v\u0259 istismaraverm\u0259 s\u0131naqlar\u0131n\u0131n 89 faizi art\u0131q tamamlan\u0131b. Boru k\u0259m\u0259rinin hidro-s\u0131naq i\u015fl\u0259ri h\u0259m Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda davam edir.\u00a0Onu da dey\u0259k ki, ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d platformalar\u0131n\u0131n tikintisi 100 faiz \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu tikilil\u0259rinin \u00fcmumi \u00e7\u0259kisi 29200 ton t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onlar 16500 boru qov\u015fa\u011f\u0131ndan, 881 kilometr kabel x\u0259ttind\u0259n ibar\u0259tdir. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131rma i\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 tamamlan\u0131b v\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib.\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 m\u0259lumat verildi ki, d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nacaq ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat (YBTT) platformas\u0131n\u0131n \u00fcst modullar\u0131n\u0131n tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan qrafikd\u0259n tez yekunla\u015f\u0131b. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 tamamland\u0131qdan sonra STB-1 barj\u0131na y\u00fckl\u0259n\u0259r\u0259k d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nma\u011fa haz\u0131rl\u0131q m\u0259qs\u0259dil\u0259 bu il may\u0131n 8-d\u0259 tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sinin yanalma k\u00f6rp\u00fcs\u00fcnd\u0259ki y\u00fckl\u0259m\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131l\u0131b. Ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin vahid bir konstruksiya kimi da\u015f\u0131nmas\u0131, s\u00fcr\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259 \u00fcsulu il\u0259 dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fl\u0259ri diqq\u0259tl\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu i\u015fl\u0259rin 5 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 yekunla\u015fmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dcst tikilil\u0259r art\u0131q \u00f6z yerind\u0259 - suyun 94 metr d\u0259rinliyind\u0259 olan dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. \u00dcst tikilil\u0259rinin \u00e7\u0259kisi t\u0259xmin\u0259n 12400 ton t\u0259\u015fkil edir. Obyektin uzunlu\u011fu 100, eni is\u0259 60 metrdir. Bu konstruksiya 100 n\u0259f\u0259rlik ya\u015fay\u0131\u015f blokundan, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 60 MVt olan d\u00f6rd \u0259sas elektrik generatorundan ibar\u0259tdir. Platforman\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f blokunda i\u015f\u00e7il\u0259rin istirah\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn otaqlar, ofis otaqlar\u0131, idman zal\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Burada neft\u00e7il\u0259rin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u015f\u0259rait var.\u00a0AMEK-Tekfen-Azfen konsorsiumu t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edil\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259ri Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259 yerli infrastrukturdan v\u0259 obyektl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 tikilib. Bu konstruksiyan\u0131n tikinti i\u015fl\u0259rin\u0259 5 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i c\u0259lb edilib. \u0130\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin t\u0259xmin\u0259n 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Birinci platforman\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131 n\u0259h\u0259ng \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259sinin u\u011furla, t\u0259hl\u00fck\u0259siz, b\u00fcdc\u0259d\u0259n xeyli az v\u0259sait x\u0259rcl\u0259m\u0259kl\u0259 v\u0259 qrafik\u0259 uy\u011fun ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir hadis\u0259dir. X\u0259z\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259n m\u00fcasir konstruksiyalardan biri olan bu \u00fcst tikilil\u0259r \u00e7ox y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 in\u015fa edilib.\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyev platforma il\u0259 tan\u0131\u015f oldu.\u00a0Bu g\u00fcn d\u00fcnyada bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259rin iqtisadi b\u00f6hran ya\u015fan\u0131r. \u00d6lk\u0259l\u0259rin g\u0259lirl\u0259ri azal\u0131r, iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Bel\u0259 bir vaxtda Az\u0259rbaycan qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r\u0259 imza at\u0131r. Bu, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n siyas\u0259tin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 bel\u0259 qlobal v\u0259 tarixi layih\u0259l\u0259ri icra etm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131na, xalq\u0131n sosial rifah hal\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si bir daha s\u00fcbut edir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 neftd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rin qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si, n\u0259tic\u0259d\u0259 iqtisadi potensial\u0131m\u0131z\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259si, dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi inki\u015faf\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, \u201cqara q\u0131z\u0131l\u201ddan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259rin insan kapital\u0131na \u00e7evrilm\u0259si Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi sosial-iqtisadi siyas\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.\u00a0Sonra Prezident \u0130lham \u018fliyev layih\u0259nin i\u015f\u00e7i hey\u0259ti il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi.Prezident \u0130lham \u018fliyevin\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131- Bu g\u00f6z\u0259l hadis\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 sizi t\u0259brik edir\u0259m. Bu g\u00fcn tarixd\u0259 qalacaq. \u00c7\u00fcnki biz bu g\u00fcn \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d platformas\u0131n\u0131n \u00fcst hiss\u0259l\u0259rini r\u0259smi qaydada a\u00e7\u0131q elan edirik. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular d\u0259niz\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259k v\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131nda qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Bu, b\u00f6y\u00fck tarixi hadis\u0259dir. \u00c7ox sevindirici hald\u0131r ki, bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular y\u00fcz faiz Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilibdir. Bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l, x\u00fcsusil\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 kontrakt imzalananda bunu t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k bel\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyildi.\u00a0Onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 kontrakt 21 il bundan \u0259vv\u0259l iyun ay\u0131nda X\u0259z\u0259r neft v\u0259 qaz s\u0259rgisi zaman\u0131 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131q 21 ild\u0259n sonra biz bax, bu tarixi g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. B\u00fct\u00fcn bu qur\u011fular Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilib. M\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu qur\u011fular\u0131n in\u015fas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti - 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Y\u0259ni, bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u00f6z\u0259l kadr potensial\u0131 yeti\u015fib v\u0259 bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u00f6lk\u0259mizin enerji potensial\u0131n\u0131, iqtisadi potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki t\u0259kc\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 16 milyard kubmetr qaz, eyni zamanda, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r kondensat hasil edil\u0259c\u0259kdir. Hasil edil\u0259c\u0259k b\u00fct\u00fcn bu t\u0259bii resurslarla ba\u011fl\u0131 kontraktlar imzalan\u0131b, onlar\u0131n m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259ri var v\u0259 in\u015fa edil\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lacaq.\u00a0\u0130cra olunan layih\u0259l\u0259rin h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi hadis\u0259dir - TANAP, TAP, C\u0259nub Qaz K\u0259m\u0259ri, \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si, bu platformalar\u0131n tikintisi, bu yax\u0131nlarda Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na yar\u0131mdalma qazma qur\u011fusunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131. Bir daha qeyd edir\u0259m ki, bunlar\u0131n h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi layih\u0259dir. Amma bunlara birlikd\u0259 baxanda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck potensial yaran\u0131bd\u0131r.\u00a0Sonra \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 ingilis dilind\u0259 davam etdir\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dedi:-Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 tarixi g\u00fcnd\u00fcr. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131ndan 21 il sonra indi biz tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. Bu g\u00fcn m\u0259n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131z, uzun ill\u0259rdir Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u015f\u0131 dostu olan BP-y\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. 1994-c\u00fc ild\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. H\u0259min vaxtdan biziml\u0259 birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaqda davam ed\u0259n bir \u00e7ox \u015firk\u0259tl\u0259r var. Siz\u0259 xat\u0131rlatmaq v\u0259 m\u0259lumat verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dem\u0259k ist\u0259rdim ki, h\u0259min vaxt Az\u0259rbaycan xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t konsorsiumla \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sini imzalad\u0131 v\u0259 BP sad\u0259c\u0259 olaraq onlardan biri idi. O, b\u00f6y\u00fck hiss\u0259y\u0259 malik idi v\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q var idi ki, bu g\u00fcn d\u0259 bu, m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 davam edir.BP il\u0259 x\u00fcsusi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r o vaxtdan h\u0259min \u015firk\u0259tin Az\u0259rbaycan\u0131n enerji bazar\u0131nda, qlobal enerji bazar\u0131nda f\u0259al oyun\u00e7u olmas\u0131 fakt\u0131na \u0259saslan\u0131r. O vaxtdan indiy\u0259d\u0259k t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa \u00e7evir\u0259n bir \u00e7ox ba\u015fqa m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. Onlardan biri \u201c\u015eahd\u0259niz\u201ddir. N\u00f6vb\u0259d\u0259 \u201cDayaz sular\u201d v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 var. Bu, t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricisidir. Biz BP-y\u0259 etimad g\u00f6st\u0259ririk. \u018fmin\u0259m ki, BP d\u0259 Az\u0259rbaycana etimad g\u00f6st\u0259rir. \u018fks halda onlar \u00f6lk\u0259miz\u0259 bu q\u0259d\u0259r \u00e7ox v\u0259sait yat\u0131rmazd\u0131lar. C\u0259nab Counzun d\u00fcn\u0259n v\u0259 bu g\u00fcn qeyd etdiyi kimi, BP-nin f\u0259aliyy\u0259t sferas\u0131nda Az\u0259rbaycan bir n\u00f6mr\u0259li investisiya m\u0259kan\u0131d\u0131r. Bu is\u0259 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirir. D\u00fcn\u0259n qeyd etdiyim kimi, haz\u0131rda onlar \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r. \u00dcmidvaram ki, bu, tezlikl\u0259 olacaq. Bundan \u0259lav\u0259, t\u0259kc\u0259 \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dd\u0259 bizim t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2050-ci il\u0259d\u0259k davam ed\u0259c\u0259k. \u018fmin\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201dd\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulandan daha \u00e7ox qaz istehsal edil\u0259c\u0259k. Biz \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131ra\u011f\u0131\u201d \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q, indi is\u0259 m\u0259n \u0259srl\u0259rin m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131ram.\u00a0M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycana yat\u0131r\u0131lan investisiyalara v\u0259 u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131za, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131na v\u0259 bu nadir qur\u011funu tik\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 bir daha t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n beyn\u0259lxalq komanda \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, ev sahibi olan \u00f6lk\u0259 yerli \u015firk\u0259t SOCAR il\u0259 \u0259cn\u0259bi investorlar aras\u0131nda nadir \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchiti yarad\u0131r. Bir daha sizi t\u0259brik edir\u0259m. Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 siz\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131ram.X X XPrezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131n\u0131 bildir\u0259n d\u00fcym\u0259ni basd\u0131lar.Sonda xatir\u0259 \u015f\u0259kli \u00e7\u0259kdirildi.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib YEN\u0130L\u018fN\u0130B V\u0130DEO - \u0130NK\u0130\u015eAF.AZ","og_description":"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin - ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin iyunun 1-d\u0259 Bibiheyb\u0259td\u0259ki Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259ki \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259 sah\u0259sin\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub.\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib.\u00a0SOCAR-\u0131n prezidenti R\u00f6vn\u0259q Abdullayev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u0259vv\u0259lc\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verdil\u0259r.\u00a0\u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d, \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d, TANAP v\u0259 TAP layih\u0259l\u0259rinin daxil oldu\u011fu C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji layih\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bu d\u0259hliz ilk d\u0259f\u0259 olaraq X\u0259z\u0259rd\u0259ki ehtiyatlar\u0131 birba\u015fa Avropan\u0131n qaz bazarlar\u0131 il\u0259 ba\u011flayacaq. Bu n\u0259h\u0259ng layih\u0259nin BP-nin operatorlu\u011fu il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n hiss\u0259l\u0259ri \u2013 \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259l\u0259ri tamamlanmaq \u00fczr\u0259dir v\u0259 ilk qaz\u0131n g\u0259l\u0259n il\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lan n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. Haz\u0131rda t\u0259chizat-t\u0259dar\u00fck, m\u00fch\u0259ndis-layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 v\u0259 tikinti i\u015fl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259, bu layih\u0259l\u0259rin 92 faizd\u0259n \u00e7ox hiss\u0259si tamamlan\u0131b, \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 13 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 olan iri m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 indiy\u0259d\u0259k i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 40 min yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131l\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 hesablanm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn ilkin geoloji qaz ehtiyat\u0131 t\u0259xmin\u0259n 1 trilyon kubmetrd\u0259n \u00e7oxdur. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 illik hasilat 10 milyard kubmetr qaz v\u0259 t\u0259xmin\u0259n g\u00fcnd\u0259 50 min barrel kondensat t\u0259\u015fkil edir. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00fczr\u0259 hasil olunan qaz Az\u0259rbaycana, G\u00fcrc\u00fcstana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259ql edilir. \u201cM\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259sas diqq\u0259t ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz v\u0259 g\u00fcnd\u0259 120 min barrel\u0259d\u0259k kondensat \u0259lav\u0259 etm\u0259kl\u0259 haz\u0131rda istismar olunan lay intervallar\u0131nda qalan ehtiyatlara y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ild\u0259 6 milyard kubmetr qaz T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, 10 milyard kubmetr qaz is\u0259 Avropa al\u0131c\u0131lar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq.\u00a0\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, Albaniya, Bolqar\u0131stan v\u0259 \u0130taliyadak\u0131 milyonlarla istehlak\u00e7\u0131ya ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz n\u0259ql edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130lk qaz\u0131n n\u0259qli G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n il, Avropaya is\u0259 2020-ci ild\u0259 g\u00f6zl\u0259nilir. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 Hasilat\u0131n Pay B\u00f6lg\u00fcs\u00fc haqq\u0131nda Sazi\u015fin 2036-c\u0131 ild\u0259n 2048-ci il\u0259d\u0259k uzad\u0131lmas\u0131 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rin qatlar\u0131ndak\u0131 ehtiyatlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u00fcmk\u00fcn i\u015fl\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yol a\u00e7\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razil\u0259rind\u0259 boru k\u0259m\u0259ri mar\u015frutu boyunca \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259sinin tikinti i\u015fl\u0259ri qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. \u00dcmumilikd\u0259, tikinti i\u015fl\u0259rinin v\u0259 istismaraverm\u0259 s\u0131naqlar\u0131n\u0131n 89 faizi art\u0131q tamamlan\u0131b. Boru k\u0259m\u0259rinin hidro-s\u0131naq i\u015fl\u0259ri h\u0259m Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda davam edir.\u00a0Onu da dey\u0259k ki, ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d platformalar\u0131n\u0131n tikintisi 100 faiz \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu tikilil\u0259rinin \u00fcmumi \u00e7\u0259kisi 29200 ton t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onlar 16500 boru qov\u015fa\u011f\u0131ndan, 881 kilometr kabel x\u0259ttind\u0259n ibar\u0259tdir. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131rma i\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 tamamlan\u0131b v\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib.\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 m\u0259lumat verildi ki, d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nacaq ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat (YBTT) platformas\u0131n\u0131n \u00fcst modullar\u0131n\u0131n tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan qrafikd\u0259n tez yekunla\u015f\u0131b. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 tamamland\u0131qdan sonra STB-1 barj\u0131na y\u00fckl\u0259n\u0259r\u0259k d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nma\u011fa haz\u0131rl\u0131q m\u0259qs\u0259dil\u0259 bu il may\u0131n 8-d\u0259 tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sinin yanalma k\u00f6rp\u00fcs\u00fcnd\u0259ki y\u00fckl\u0259m\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131l\u0131b. Ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin vahid bir konstruksiya kimi da\u015f\u0131nmas\u0131, s\u00fcr\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259 \u00fcsulu il\u0259 dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fl\u0259ri diqq\u0259tl\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu i\u015fl\u0259rin 5 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 yekunla\u015fmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dcst tikilil\u0259r art\u0131q \u00f6z yerind\u0259 - suyun 94 metr d\u0259rinliyind\u0259 olan dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. \u00dcst tikilil\u0259rinin \u00e7\u0259kisi t\u0259xmin\u0259n 12400 ton t\u0259\u015fkil edir. Obyektin uzunlu\u011fu 100, eni is\u0259 60 metrdir. Bu konstruksiya 100 n\u0259f\u0259rlik ya\u015fay\u0131\u015f blokundan, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 60 MVt olan d\u00f6rd \u0259sas elektrik generatorundan ibar\u0259tdir. Platforman\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f blokunda i\u015f\u00e7il\u0259rin istirah\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn otaqlar, ofis otaqlar\u0131, idman zal\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Burada neft\u00e7il\u0259rin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u015f\u0259rait var.\u00a0AMEK-Tekfen-Azfen konsorsiumu t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edil\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259ri Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259 yerli infrastrukturdan v\u0259 obyektl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 tikilib. Bu konstruksiyan\u0131n tikinti i\u015fl\u0259rin\u0259 5 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i c\u0259lb edilib. \u0130\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin t\u0259xmin\u0259n 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Birinci platforman\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131 n\u0259h\u0259ng \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259sinin u\u011furla, t\u0259hl\u00fck\u0259siz, b\u00fcdc\u0259d\u0259n xeyli az v\u0259sait x\u0259rcl\u0259m\u0259kl\u0259 v\u0259 qrafik\u0259 uy\u011fun ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir hadis\u0259dir. X\u0259z\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259n m\u00fcasir konstruksiyalardan biri olan bu \u00fcst tikilil\u0259r \u00e7ox y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 in\u015fa edilib.\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyev platforma il\u0259 tan\u0131\u015f oldu.\u00a0Bu g\u00fcn d\u00fcnyada bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259rin iqtisadi b\u00f6hran ya\u015fan\u0131r. \u00d6lk\u0259l\u0259rin g\u0259lirl\u0259ri azal\u0131r, iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Bel\u0259 bir vaxtda Az\u0259rbaycan qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r\u0259 imza at\u0131r. Bu, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n siyas\u0259tin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 bel\u0259 qlobal v\u0259 tarixi layih\u0259l\u0259ri icra etm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131na, xalq\u0131n sosial rifah hal\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si bir daha s\u00fcbut edir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 neftd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rin qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si, n\u0259tic\u0259d\u0259 iqtisadi potensial\u0131m\u0131z\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259si, dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi inki\u015faf\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, \u201cqara q\u0131z\u0131l\u201ddan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259rin insan kapital\u0131na \u00e7evrilm\u0259si Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi sosial-iqtisadi siyas\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.\u00a0Sonra Prezident \u0130lham \u018fliyev layih\u0259nin i\u015f\u00e7i hey\u0259ti il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi.Prezident \u0130lham \u018fliyevin\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131- Bu g\u00f6z\u0259l hadis\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 sizi t\u0259brik edir\u0259m. Bu g\u00fcn tarixd\u0259 qalacaq. \u00c7\u00fcnki biz bu g\u00fcn \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d platformas\u0131n\u0131n \u00fcst hiss\u0259l\u0259rini r\u0259smi qaydada a\u00e7\u0131q elan edirik. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular d\u0259niz\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259k v\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131nda qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Bu, b\u00f6y\u00fck tarixi hadis\u0259dir. \u00c7ox sevindirici hald\u0131r ki, bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular y\u00fcz faiz Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilibdir. Bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l, x\u00fcsusil\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 kontrakt imzalananda bunu t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k bel\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyildi.\u00a0Onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 kontrakt 21 il bundan \u0259vv\u0259l iyun ay\u0131nda X\u0259z\u0259r neft v\u0259 qaz s\u0259rgisi zaman\u0131 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131q 21 ild\u0259n sonra biz bax, bu tarixi g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. B\u00fct\u00fcn bu qur\u011fular Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilib. M\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu qur\u011fular\u0131n in\u015fas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti - 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Y\u0259ni, bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u00f6z\u0259l kadr potensial\u0131 yeti\u015fib v\u0259 bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u00f6lk\u0259mizin enerji potensial\u0131n\u0131, iqtisadi potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki t\u0259kc\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 16 milyard kubmetr qaz, eyni zamanda, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r kondensat hasil edil\u0259c\u0259kdir. Hasil edil\u0259c\u0259k b\u00fct\u00fcn bu t\u0259bii resurslarla ba\u011fl\u0131 kontraktlar imzalan\u0131b, onlar\u0131n m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259ri var v\u0259 in\u015fa edil\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lacaq.\u00a0\u0130cra olunan layih\u0259l\u0259rin h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi hadis\u0259dir - TANAP, TAP, C\u0259nub Qaz K\u0259m\u0259ri, \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si, bu platformalar\u0131n tikintisi, bu yax\u0131nlarda Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na yar\u0131mdalma qazma qur\u011fusunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131. Bir daha qeyd edir\u0259m ki, bunlar\u0131n h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi layih\u0259dir. Amma bunlara birlikd\u0259 baxanda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck potensial yaran\u0131bd\u0131r.\u00a0Sonra \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 ingilis dilind\u0259 davam etdir\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dedi:-Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 tarixi g\u00fcnd\u00fcr. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131ndan 21 il sonra indi biz tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. Bu g\u00fcn m\u0259n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131z, uzun ill\u0259rdir Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u015f\u0131 dostu olan BP-y\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. 1994-c\u00fc ild\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. H\u0259min vaxtdan biziml\u0259 birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaqda davam ed\u0259n bir \u00e7ox \u015firk\u0259tl\u0259r var. Siz\u0259 xat\u0131rlatmaq v\u0259 m\u0259lumat verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dem\u0259k ist\u0259rdim ki, h\u0259min vaxt Az\u0259rbaycan xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t konsorsiumla \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sini imzalad\u0131 v\u0259 BP sad\u0259c\u0259 olaraq onlardan biri idi. O, b\u00f6y\u00fck hiss\u0259y\u0259 malik idi v\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q var idi ki, bu g\u00fcn d\u0259 bu, m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 davam edir.BP il\u0259 x\u00fcsusi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r o vaxtdan h\u0259min \u015firk\u0259tin Az\u0259rbaycan\u0131n enerji bazar\u0131nda, qlobal enerji bazar\u0131nda f\u0259al oyun\u00e7u olmas\u0131 fakt\u0131na \u0259saslan\u0131r. O vaxtdan indiy\u0259d\u0259k t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa \u00e7evir\u0259n bir \u00e7ox ba\u015fqa m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. Onlardan biri \u201c\u015eahd\u0259niz\u201ddir. N\u00f6vb\u0259d\u0259 \u201cDayaz sular\u201d v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 var. Bu, t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricisidir. Biz BP-y\u0259 etimad g\u00f6st\u0259ririk. \u018fmin\u0259m ki, BP d\u0259 Az\u0259rbaycana etimad g\u00f6st\u0259rir. \u018fks halda onlar \u00f6lk\u0259miz\u0259 bu q\u0259d\u0259r \u00e7ox v\u0259sait yat\u0131rmazd\u0131lar. C\u0259nab Counzun d\u00fcn\u0259n v\u0259 bu g\u00fcn qeyd etdiyi kimi, BP-nin f\u0259aliyy\u0259t sferas\u0131nda Az\u0259rbaycan bir n\u00f6mr\u0259li investisiya m\u0259kan\u0131d\u0131r. Bu is\u0259 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirir. D\u00fcn\u0259n qeyd etdiyim kimi, haz\u0131rda onlar \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r. \u00dcmidvaram ki, bu, tezlikl\u0259 olacaq. Bundan \u0259lav\u0259, t\u0259kc\u0259 \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dd\u0259 bizim t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2050-ci il\u0259d\u0259k davam ed\u0259c\u0259k. \u018fmin\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201dd\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulandan daha \u00e7ox qaz istehsal edil\u0259c\u0259k. Biz \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131ra\u011f\u0131\u201d \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q, indi is\u0259 m\u0259n \u0259srl\u0259rin m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131ram.\u00a0M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycana yat\u0131r\u0131lan investisiyalara v\u0259 u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131za, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131na v\u0259 bu nadir qur\u011funu tik\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 bir daha t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n beyn\u0259lxalq komanda \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, ev sahibi olan \u00f6lk\u0259 yerli \u015firk\u0259t SOCAR il\u0259 \u0259cn\u0259bi investorlar aras\u0131nda nadir \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchiti yarad\u0131r. Bir daha sizi t\u0259brik edir\u0259m. Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 siz\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131ram.X X XPrezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131n\u0131 bildir\u0259n d\u00fcym\u0259ni basd\u0131lar.Sonda xatir\u0259 \u015f\u0259kli \u00e7\u0259kdirildi.","og_url":"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123","og_site_name":"\u0130NK\u0130\u015eAF.AZ","article_published_time":"2022-12-15T22:35:20+00:00","article_modified_time":"2022-12-15T22:35:22+00:00","og_image":[{"width":200,"height":200,"url":"https:\/\/www.inkisaf.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/cropped-301902264_465108042297644_8649379506674523325_n-1.png","type":"image\/png"}],"author":"inkisaf","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"inkisaf","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123"},"author":{"name":"inkisaf","@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/#\/schema\/person\/a6a0744002b1028007b9aa5065350a41"},"headline":"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib YEN\u0130L\u018fN\u0130B V\u0130DEO","datePublished":"2022-12-15T22:35:20+00:00","dateModified":"2022-12-15T22:35:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123"},"wordCount":2443,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/#organization"},"articleSection":["\u018fn son x\u0259b\u0259rl\u0259r"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123","url":"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123","name":"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib YEN\u0130L\u018fN\u0130B V\u0130DEO - \u0130NK\u0130\u015eAF.AZ","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/#website"},"datePublished":"2022-12-15T22:35:20+00:00","dateModified":"2022-12-15T22:35:22+00:00","description":"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin - ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin iyunun 1-d\u0259 Bibiheyb\u0259td\u0259ki Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259ki \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259 sah\u0259sin\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub.\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib.\u00a0SOCAR-\u0131n prezidenti R\u00f6vn\u0259q Abdullayev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u0259vv\u0259lc\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verdil\u0259r.\u00a0\u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d, \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d, TANAP v\u0259 TAP layih\u0259l\u0259rinin daxil oldu\u011fu C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji layih\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bu d\u0259hliz ilk d\u0259f\u0259 olaraq X\u0259z\u0259rd\u0259ki ehtiyatlar\u0131 birba\u015fa Avropan\u0131n qaz bazarlar\u0131 il\u0259 ba\u011flayacaq. Bu n\u0259h\u0259ng layih\u0259nin BP-nin operatorlu\u011fu il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n hiss\u0259l\u0259ri \u2013 \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259l\u0259ri tamamlanmaq \u00fczr\u0259dir v\u0259 ilk qaz\u0131n g\u0259l\u0259n il\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lan n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. Haz\u0131rda t\u0259chizat-t\u0259dar\u00fck, m\u00fch\u0259ndis-layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 v\u0259 tikinti i\u015fl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259, bu layih\u0259l\u0259rin 92 faizd\u0259n \u00e7ox hiss\u0259si tamamlan\u0131b, \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 13 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 olan iri m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d v\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 indiy\u0259d\u0259k i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 40 min yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131l\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 hesablanm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn ilkin geoloji qaz ehtiyat\u0131 t\u0259xmin\u0259n 1 trilyon kubmetrd\u0259n \u00e7oxdur. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 illik hasilat 10 milyard kubmetr qaz v\u0259 t\u0259xmin\u0259n g\u00fcnd\u0259 50 min barrel kondensat t\u0259\u015fkil edir. \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 1\u201d \u00fczr\u0259 hasil olunan qaz Az\u0259rbaycana, G\u00fcrc\u00fcstana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259ql edilir. \u201cM\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259sas diqq\u0259t ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz v\u0259 g\u00fcnd\u0259 120 min barrel\u0259d\u0259k kondensat \u0259lav\u0259 etm\u0259kl\u0259 haz\u0131rda istismar olunan lay intervallar\u0131nda qalan ehtiyatlara y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ild\u0259 6 milyard kubmetr qaz T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, 10 milyard kubmetr qaz is\u0259 Avropa al\u0131c\u0131lar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq.\u00a0\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, Albaniya, Bolqar\u0131stan v\u0259 \u0130taliyadak\u0131 milyonlarla istehlak\u00e7\u0131ya ild\u0259 16 milyard kubmetr qaz n\u0259ql edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130lk qaz\u0131n n\u0259qli G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n il, Avropaya is\u0259 2020-ci ild\u0259 g\u00f6zl\u0259nilir. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 Hasilat\u0131n Pay B\u00f6lg\u00fcs\u00fc haqq\u0131nda Sazi\u015fin 2036-c\u0131 ild\u0259n 2048-ci il\u0259d\u0259k uzad\u0131lmas\u0131 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rin qatlar\u0131ndak\u0131 ehtiyatlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u00fcmk\u00fcn i\u015fl\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yol a\u00e7\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razil\u0259rind\u0259 boru k\u0259m\u0259ri mar\u015frutu boyunca \u201cC\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin Geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u201d layih\u0259sinin tikinti i\u015fl\u0259ri qrafik\u0259 uy\u011fun davam edir. \u00dcmumilikd\u0259, tikinti i\u015fl\u0259rinin v\u0259 istismaraverm\u0259 s\u0131naqlar\u0131n\u0131n 89 faizi art\u0131q tamamlan\u0131b. Boru k\u0259m\u0259rinin hidro-s\u0131naq i\u015fl\u0259ri h\u0259m Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda davam edir.\u00a0Onu da dey\u0259k ki, ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d platformalar\u0131n\u0131n tikintisi 100 faiz \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu tikilil\u0259rinin \u00fcmumi \u00e7\u0259kisi 29200 ton t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onlar 16500 boru qov\u015fa\u011f\u0131ndan, 881 kilometr kabel x\u0259ttind\u0259n ibar\u0259tdir. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131rma i\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 tamamlan\u0131b v\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib.\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 m\u0259lumat verildi ki, d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nacaq ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat (YBTT) platformas\u0131n\u0131n \u00fcst modullar\u0131n\u0131n tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan qrafikd\u0259n tez yekunla\u015f\u0131b. \u00dcst tikilil\u0259rin qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 tamamland\u0131qdan sonra STB-1 barj\u0131na y\u00fckl\u0259n\u0259r\u0259k d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nma\u011fa haz\u0131rl\u0131q m\u0259qs\u0259dil\u0259 bu il may\u0131n 8-d\u0259 tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sinin yanalma k\u00f6rp\u00fcs\u00fcnd\u0259ki y\u00fckl\u0259m\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131l\u0131b. Ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin vahid bir konstruksiya kimi da\u015f\u0131nmas\u0131, s\u00fcr\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259 \u00fcsulu il\u0259 dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fl\u0259ri diqq\u0259tl\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu i\u015fl\u0259rin 5 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 yekunla\u015fmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dcst tikilil\u0259r art\u0131q \u00f6z yerind\u0259 - suyun 94 metr d\u0259rinliyind\u0259 olan dayaq blokunun \u00fcz\u0259rin\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. \u00dcst tikilil\u0259rinin \u00e7\u0259kisi t\u0259xmin\u0259n 12400 ton t\u0259\u015fkil edir. Obyektin uzunlu\u011fu 100, eni is\u0259 60 metrdir. Bu konstruksiya 100 n\u0259f\u0259rlik ya\u015fay\u0131\u015f blokundan, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 60 MVt olan d\u00f6rd \u0259sas elektrik generatorundan ibar\u0259tdir. Platforman\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f blokunda i\u015f\u00e7il\u0259rin istirah\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn otaqlar, ofis otaqlar\u0131, idman zal\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Burada neft\u00e7il\u0259rin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u015f\u0259rait var.\u00a0AMEK-Tekfen-Azfen konsorsiumu t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edil\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f bloklar\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259chizat platformas\u0131n\u0131n \u00fcst tikilil\u0259ri Azfen tikinti-qura\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259 yerli infrastrukturdan v\u0259 obyektl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 tikilib. Bu konstruksiyan\u0131n tikinti i\u015fl\u0259rin\u0259 5 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i c\u0259lb edilib. \u0130\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin t\u0259xmin\u0259n 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Birinci platforman\u0131n \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131 n\u0259h\u0259ng \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259sinin u\u011furla, t\u0259hl\u00fck\u0259siz, b\u00fcdc\u0259d\u0259n xeyli az v\u0259sait x\u0259rcl\u0259m\u0259kl\u0259 v\u0259 qrafik\u0259 uy\u011fun ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir hadis\u0259dir. X\u0259z\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259n m\u00fcasir konstruksiyalardan biri olan bu \u00fcst tikilil\u0259r \u00e7ox y\u00fcks\u0259k texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 in\u015fa edilib.\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyev platforma il\u0259 tan\u0131\u015f oldu.\u00a0Bu g\u00fcn d\u00fcnyada bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259rin iqtisadi b\u00f6hran ya\u015fan\u0131r. \u00d6lk\u0259l\u0259rin g\u0259lirl\u0259ri azal\u0131r, iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Bel\u0259 bir vaxtda Az\u0259rbaycan qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r\u0259 imza at\u0131r. Bu, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n siyas\u0259tin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 bel\u0259 qlobal v\u0259 tarixi layih\u0259l\u0259ri icra etm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131na, xalq\u0131n sosial rifah hal\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Bu layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si bir daha s\u00fcbut edir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 neftd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rin qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si, n\u0259tic\u0259d\u0259 iqtisadi potensial\u0131m\u0131z\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259si, dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi inki\u015faf\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, \u201cqara q\u0131z\u0131l\u201ddan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259rin insan kapital\u0131na \u00e7evrilm\u0259si Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi sosial-iqtisadi siyas\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.\u00a0Sonra Prezident \u0130lham \u018fliyev layih\u0259nin i\u015f\u00e7i hey\u0259ti il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi.Prezident \u0130lham \u018fliyevin\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131- Bu g\u00f6z\u0259l hadis\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 sizi t\u0259brik edir\u0259m. Bu g\u00fcn tarixd\u0259 qalacaq. \u00c7\u00fcnki biz bu g\u00fcn \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d platformas\u0131n\u0131n \u00fcst hiss\u0259l\u0259rini r\u0259smi qaydada a\u00e7\u0131q elan edirik. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular d\u0259niz\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259k v\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131nda qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Bu, b\u00f6y\u00fck tarixi hadis\u0259dir. \u00c7ox sevindirici hald\u0131r ki, bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fular y\u00fcz faiz Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilibdir. Bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l, x\u00fcsusil\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 kontrakt imzalananda bunu t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k bel\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyildi.\u00a0Onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 kontrakt 21 il bundan \u0259vv\u0259l iyun ay\u0131nda X\u0259z\u0259r neft v\u0259 qaz s\u0259rgisi zaman\u0131 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131q 21 ild\u0259n sonra biz bax, bu tarixi g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. B\u00fct\u00fcn bu qur\u011fular Az\u0259rbaycanda in\u015fa edilib. M\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu qur\u011fular\u0131n in\u015fas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti - 90 faizi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olub. Y\u0259ni, bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u00f6z\u0259l kadr potensial\u0131 yeti\u015fib v\u0259 bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u00f6lk\u0259mizin enerji potensial\u0131n\u0131, iqtisadi potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki t\u0259kc\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 16 milyard kubmetr qaz, eyni zamanda, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r kondensat hasil edil\u0259c\u0259kdir. Hasil edil\u0259c\u0259k b\u00fct\u00fcn bu t\u0259bii resurslarla ba\u011fl\u0131 kontraktlar imzalan\u0131b, onlar\u0131n m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259ri var v\u0259 in\u015fa edil\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lacaq.\u00a0\u0130cra olunan layih\u0259l\u0259rin h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi hadis\u0259dir - TANAP, TAP, C\u0259nub Qaz K\u0259m\u0259ri, \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si, bu platformalar\u0131n tikintisi, bu yax\u0131nlarda Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na yar\u0131mdalma qazma qur\u011fusunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131. Bir daha qeyd edir\u0259m ki, bunlar\u0131n h\u0259r biri ayr\u0131l\u0131qda tarixi layih\u0259dir. Amma bunlara birlikd\u0259 baxanda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck potensial yaran\u0131bd\u0131r.\u00a0Sonra \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 ingilis dilind\u0259 davam etdir\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dedi:-Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 tarixi g\u00fcnd\u00fcr. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131ndan 21 il sonra indi biz tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n g\u00fcn\u00fc qeyd edirik. Bu g\u00fcn m\u0259n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131z, uzun ill\u0259rdir Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u015f\u0131 dostu olan BP-y\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. 1994-c\u00fc ild\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. H\u0259min vaxtdan biziml\u0259 birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaqda davam ed\u0259n bir \u00e7ox \u015firk\u0259tl\u0259r var. Siz\u0259 xat\u0131rlatmaq v\u0259 m\u0259lumat verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dem\u0259k ist\u0259rdim ki, h\u0259min vaxt Az\u0259rbaycan xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t konsorsiumla \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sini imzalad\u0131 v\u0259 BP sad\u0259c\u0259 olaraq onlardan biri idi. O, b\u00f6y\u00fck hiss\u0259y\u0259 malik idi v\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q var idi ki, bu g\u00fcn d\u0259 bu, m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 davam edir.BP il\u0259 x\u00fcsusi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r o vaxtdan h\u0259min \u015firk\u0259tin Az\u0259rbaycan\u0131n enerji bazar\u0131nda, qlobal enerji bazar\u0131nda f\u0259al oyun\u00e7u olmas\u0131 fakt\u0131na \u0259saslan\u0131r. O vaxtdan indiy\u0259d\u0259k t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa \u00e7evir\u0259n bir \u00e7ox ba\u015fqa m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. Onlardan biri \u201c\u015eahd\u0259niz\u201ddir. N\u00f6vb\u0259d\u0259 \u201cDayaz sular\u201d v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 var. Bu, t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricisidir. Biz BP-y\u0259 etimad g\u00f6st\u0259ririk. \u018fmin\u0259m ki, BP d\u0259 Az\u0259rbaycana etimad g\u00f6st\u0259rir. \u018fks halda onlar \u00f6lk\u0259miz\u0259 bu q\u0259d\u0259r \u00e7ox v\u0259sait yat\u0131rmazd\u0131lar. C\u0259nab Counzun d\u00fcn\u0259n v\u0259 bu g\u00fcn qeyd etdiyi kimi, BP-nin f\u0259aliyy\u0259t sferas\u0131nda Az\u0259rbaycan bir n\u00f6mr\u0259li investisiya m\u0259kan\u0131d\u0131r. Bu is\u0259 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirir. D\u00fcn\u0259n qeyd etdiyim kimi, haz\u0131rda onlar \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r. \u00dcmidvaram ki, bu, tezlikl\u0259 olacaq. Bundan \u0259lav\u0259, t\u0259kc\u0259 \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dd\u0259 bizim t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2050-ci il\u0259d\u0259k davam ed\u0259c\u0259k. \u018fmin\u0259m ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201dd\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulandan daha \u00e7ox qaz istehsal edil\u0259c\u0259k. Biz \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131ra\u011f\u0131\u201d \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q, indi is\u0259 m\u0259n \u0259srl\u0259rin m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131ram.\u00a0M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycana yat\u0131r\u0131lan investisiyalara v\u0259 u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131za, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131na v\u0259 bu nadir qur\u011funu tik\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 bir daha t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n beyn\u0259lxalq komanda \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, ev sahibi olan \u00f6lk\u0259 yerli \u015firk\u0259t SOCAR il\u0259 \u0259cn\u0259bi investorlar aras\u0131nda nadir \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchiti yarad\u0131r. Bir daha sizi t\u0259brik edir\u0259m. Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 siz\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131ram.X X XPrezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Counz \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131n\u0131 bildir\u0259n d\u00fcym\u0259ni basd\u0131lar.Sonda xatir\u0259 \u015f\u0259kli \u00e7\u0259kdirildi.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/?p=123#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.inkisaf.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259 2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa olunan iki platformadan birinin \u00fcst tikilil\u0259rinin d\u0259niz\u0259 yolasalma m\u0259rasimi olub Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib YEN\u0130L\u018fN\u0130B V\u0130DEO"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/#website","url":"https:\/\/www.inkisaf.az\/","name":"\u0130NK\u0130\u015eAF.AZ","description":"\u00d6LK\u018fM\u0130Z\u0130N \u0130NK\u0130\u015eAFI \u00dc\u00c7\u00dcN B\u0130RL\u0130KD\u018f V\u018fT\u018fN\u018f X\u0130DM\u018fT ED\u018fK !","publisher":{"@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.inkisaf.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/#organization","name":"\u0130NK\u0130\u015eAF.AZ","url":"https:\/\/www.inkisaf.az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.inkisaf.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/cropped-301902264_465108042297644_8649379506674523325_n-1.png","contentUrl":"https:\/\/www.inkisaf.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/cropped-301902264_465108042297644_8649379506674523325_n-1.png","width":200,"height":200,"caption":"\u0130NK\u0130\u015eAF.AZ"},"image":{"@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/#\/schema\/person\/a6a0744002b1028007b9aa5065350a41","name":"inkisaf","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.inkisaf.az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7dcb0cd247aa94896e665c337696a7be18d387a78d6d55b4854b7ff7d5925042?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7dcb0cd247aa94896e665c337696a7be18d387a78d6d55b4854b7ff7d5925042?s=96&d=mm&r=g","caption":"inkisaf"},"sameAs":["https:\/\/www.inkisaf.az"],"url":"https:\/\/www.inkisaf.az\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.inkisaf.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.inkisaf.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.inkisaf.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.inkisaf.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.inkisaf.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=123"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.inkisaf.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124,"href":"https:\/\/www.inkisaf.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123\/revisions\/124"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.inkisaf.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/78"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.inkisaf.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.inkisaf.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.inkisaf.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}